Erfgoed
Wat willen we bereiken
We spannen ons in om erfgoed zichtbaar en beleefbaar te maken. Ook het vergaren en ontsluiten van kennis is een speerpunt. Het gaat ons daarbij niet alleen om materieel erfgoed, maar juist ook om het immaterieel erfgoed: de verhalen, tradities en identiteit van Helmonders. Er is expliciet aandacht voor het erfgoed en de tradities van álle inwoners, om zo via cultuur verschillende groepen met elkaar te verbinden. Het materieel erfgoed zien we binnen de stedelijke ontwikkeling als basis voor ruimtelijke kwaliteit. Om het industrieel DNA van de stad in te bedden, beschermen we beeldbepalende objecten en stads- en dorpsgezichten.
Doelen
- Er is een sterk en toekomstbestendig erfgoed dat zichtbaar en beleefbaar is, waarin zowel monumenten, beeldbepalende panden als immaterieel erfgoed een vaste plek hebben (2030).
Wat gaan we daarvoor doen
Beoogde resultaten in 2027
- Er zijn nieuwe monumenten en beeldbepalende objecten aangewezen. Dit doen we op basis van de cultuurhistorische verkenning en waardering.
- Er is een actueel beeld en visie op immaterieel erfgoed waarmee we erkenning geven aan dat immaterieel erfgoed (met concreet aandacht voor carnavalscultuur en de Helmondse taal) en onze erfgoedgemeenschappen.
Accenten in 2027 binnen de reguliere taakuitvoering
- We bereiden het 850-jarig bestaan van Helmond in 2028 voor. Samen met partners uit de stad te werken we aan een breed programma voor de viering in 2028.
- Het monitoren van de effecten van de volgende ombuigingen: opbrengsten van de invoering van de verblijfsbelasting voor arbeidsmigranten en de verhoging van de algemene toeristenbelasting.
Cultuur
Wat willen we bereiken
We willen dat cultuur en evenementen een bijdrage leveren aan de leefkwaliteit in de stad. Het zorgt voor levendigheid, het versterken van identiteit en eigenheid én voor ontmoeting. Daarmee zijn cultuur en evenementen het sociale cement van de Helmondse samenleving. We gaan voor een gevarieerd aanbod dat voor iedereen toegankelijk is, met ruimte voor ieders mogelijkheden. Naast een breed aanbod in het centrum hechten we ook aan culturele activiteiten in de wijken, met het oog op het versterken van sociale netwerken en het verbinden van groepen.
Doelen
- De Kunsthal is een open, eigentijdse en maatschappelijk verankerde ontmoetingsplek (2028).
- Er is een samenhangend aanbod van onderwijs en cultuur/erfgoedpartners voor cultuureducatie aan Helmondse leerlingen (2029).
- Het HomeComputerMuseum is een toekomstbestendige culturele voorziening die (digitaal) erfgoed, educatie en innovatie met elkaar verbindt en bijdraagt aan de profilering van Helmond als innovatieve maakstad (2029).
- Het cultuuraanbod groeit structureel mee met de groei van Helmond, waarbij het centrum, de wijken, makers, instellingen en inwoners samen bijdragen aan een aantrekkelijke, inclusieve en creatieve makersstad (2030).
Intermezzo: Museum Helmond en het Speelhuis pakken door
Zowel het Museum Helmond als Het Speelhuis zijn belangrijke cultuurdragers in Helmond. Beide instellingen zijn onderdeel van de gemeentelijke organisatie. Er loopt een traject waarin wordt georganiseerd dat zij binnen gemeentelijke kaders optimale ruimte krijgen om cultureel te ondernemen. In 2027 wordt uitvoering gegeven aan het advies dat in 2026 is verkregen.
Wat gaan we daarvoor doen
Beoogde resultaten in 2027
- Er is een netwerk van makers en culturele partners in Helmond. Hiervoor faciliteren we bijeenkomsten. Dit versterkt talentontwikkeling en samenwerking.
- Er zijn broed- en makersplaatsen waar culturele initiatieven ontstaan en tot wasdom kunnen komen.
- Het Street Culture & Sports beleid is geactualiseerd. Hierin staan de beleidsuitgangspunten en beleidskeuzes.
- Er is een meerjarenprogramma cultuur, ter uitvoering van de cultuurvisie. Dit doen we in samenwerking met culturele partners.
Accenten in 2027 binnen de reguliere taakuitvoering
In 2027 leggen we binnen de reguliere werkzaamheden de volgende accenten:
- In oktober 2027 (het seizoen ‘27-'28) vieren we het 50-jarig bestaan van Het Speelhuis.
- We voeren een pilot uit voor een nieuwe viering van Oud op Nieuw 2026-2027.
- De Cacaofabriek verkeert in financiële problemen. Er vinden vervolgacties plaats om tot een structurele oplossing te komen. Die worden gekozen op basis van het in 2026 uitgevoerde onderzoek naar mogelijke scenario’s.
- Voor de gemeenten Helmond, Deurne, Asten en Someren wordt in 2027 één streekomroep aangewezen. Deze omroep krijgt vanaf 1 januari 2028 een licentie. De gemeenten hebben een adviserende rol in de aanwijsprocedure. De vorming van de streekomroep is in het kader van de nieuwe Mediawet die per 1 januari 2028 ingaat (onder voorbehoud instemming Eerste Kamer). Dat betekent dat er landelijk 80 streekomroepen gevormd gaan worden.
Vrijetijdsbesteding
Wat willen we bereiken
We koersen op een breed en gevarieerd aanbod voor vrijetijdsbesteding, wat is afgestemd op de grootte van de stad en de centrumfunctie van Helmond binnen de Peel. We zien vrijetijdsvoorzieningen als een cruciale motor voor de leefbaarheid in en aantrekkingskracht van Helmond. We richten ons op een onderscheidend aanbod in de regio door het industriële DNA te benutten. De Kanaalzone is beoogd als hotspot, door herontwikkeling van oude fabriekscomplexen en de zone rondom de Zuid-Willemsvaart. Om bezoekers langer in de stad te houden, bieden we ruimte voor vernieuwende verblijfsconcepten en hoteluitbreidingen. Daarnaast ontwikkelen we multifunctionele locaties voor vrijetijdsbesteding aan de Suytkade en aan de recreatieplas Berkendonk. We gaan kortom voor een geïntegreerd aanbod waarbij horeca, cultuur, sport en natuur elkaar versterken.
Doelen
- Helmond heeft een breed en gevarieerd evenementenaanbod dat bijdraagt aan ontmoeting, inclusie, stedelijke aantrekkelijkheid, economische vitaliteit en profilering van Helmond en dat aantrekkelijk is voor verschillende doelgroepen, in het bijzonder voor jeugd en jongeren, met meer aandacht voor diversiteit en artistieke kwaliteit (2030).
Wat gaan we daarvoor doen
Beoogde resultaten in 2027
- Er is een beeld hoe evenementen beter kunnen aansluiten bij de positionering van Helmond als toekomstbestendige makerstad.
- Het voorlopige locatieprofiel van Berkendonk is vastgesteld.
- De locatieprofielen voor Helmond zijn herijkt. Dit doen we op basis van een evaluatie, waarbij ook inwoners en ondernemers betrokken worden.
Accenten in 2027 binnen de reguliere taakuitvoering
In 2027 leggen we binnen de reguliere werkzaamheden de volgende accenten:
- Bij grotere 'groene gebiedsontwikkelingen' wordt versterking van recreatieve infrastructuur integraal meegenomen. Dit doen we bij Berkendonk, beekdalontwikkeling van de Goorloop en Landschapspark Kloostereind.
Accenten in 2027 binnen samenwerkingen en bij verbonden partijen
BrabantStad
We voeren in BrabantStad-verband het werkplan ‘Brabant in data’ uit. Dit is ten behoeve van de cultuurmonitor van Noord-Brabant, genoemd de Waarde van cultuur. Hiermee krijgen we op provincie- en gemeenteniveau inzicht in de staat van de Brabantse cultuursector.
Stedelijk Gebied Eindhoven
Binnen het thema Voorzieningen trekken we gezamenlijk op het regionale voorzieningenniveau te versterken. Dit doen we met het oog op de schaalsprong.
Wat mag het kosten
Financiële ruimte begroting
(bedragen x € 1.000/ - is negatief) | |||||
Hoofd | Financiële ruimte begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
product | |||||
540 | Ophoging toeristen- en verblijfsbelasting | -300 | -300 | -300 | -300 |
Totaal Financiële ruimte begroting Cultuur en Recreatie | -300 | -300 | -300 | -300 | |
Ophoging toeristen- en verblijfsbelasting
De raming voor de verblijfsbelasting van arbeidsmigranten is aangepast op basis van een bijgestelde verwachting van het aantal panden en het aantal bewoners (arbeidsmigranten) per pand binnen onze gemeente.
Beleidsintensivering
(bedragen x € 1.000/ - is negatief) | |||||
Hoofd | Beleidsintensivering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
product | |||||
525 | Viering Helmond 850 jaar | 75 | 425 | 0 | 0 |
Totaal Beleidsintensivering Cultuur en Recreatie | 75 | 425 | 0 | 0 | |
Viering Helmond 850 jaar
Het verleden van Helmond is veelzijdig en vormt een belangrijk onderdeel van de identiteit van de stad. In 2028 is het 850 jaar geleden dat Helmond voor het eerst in schriftelijke bronnen wordt genoemd. De viering van dit bijzondere jubileum biedt een kans om de geschiedenis, identiteit en makersmentaliteit van Helmond te verbinden met de ontwikkeling en toekomst van de stad en inwoners, organisaties, onderwijs, cultuur en ondernemers hierbij te betrekken. De eerste stap is het uitwerken van verschillende scenario’s voor een mogelijke viering, inclusief de bijbehorende financiële kaders. Voor de concrete viering van 850 jaar Helmond is in de begroting 2027 een bedrag van
€ 75.000 opgenomen en voor 2028 een bedrag van € 425.000. Op basis van de uitwerking van de scenario’s wordt toegewerkt naar een passende invulling van een viering die nadrukkelijk van en voor de stad is en bij voorkeur door een externe organisatie wordt georganiseerd.
Autonome ontwikkelingen
(bedragen x € 1.000/ - is negatief) | |||||
Hoofd | Autonome ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
product | |||||
515 | Dekking MJOP Speelhuis (gebruikersdeel) | 916 | 205 | 205 | 205 |
525 | Lagere baten kermissen | 75 | 0 | 0 | 0 |
525 | Hogere lasten kermissen | 80 | 0 | 0 | 0 |
515 | Speelhuis – Stijging oproepkosten personeel | 82 | 82 | 82 | 82 |
Totaal Autonome ontwikkelingen Cultuur en Recreatie | 1.153 | 287 | 287 | 287 | |
Onderhoud MJOP Speelhuis (gebruikersdeel)
Het geactualiseerde meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor het gebruikersdeel van Het Speelhuis richt zich specifiek op de noodzakelijke vervangingen van grote theater technische componenten en de zaalinrichting, die in eigen beheer worden uitgevoerd. Met deze extra middelen kan dit grootschalige onderhoud tijdig en planmatig worden uitgevoerd, zodat technische installaties en de zaal up-to-date blijven. Dit is van groot belang met het oog op het behoud van een kwalitatief hoogwaardige theaterervaring en garandeert dat het theater ook op de lange termijn veilig, modern en gastvrij voor de stad kan blijven functioneren.
Hogere lasten en lagere baten kermissen
De exploitatie van de jaarlijkse kermissen in Helmond blijft complex. De beschikbare ruimte is beperkt én drukbezet. In de binnenstad zijn tal van deelgebruikers met uiteenlopende belangen. Naast de energiekosten zijn de kosten voor beveiliging en hulpverlening, brandpreventie, toezicht en huisvesting van de kermisexploitanten fors gestegen. Dit als gevolg van strengere voorschriften. Vanwege het beperkt aantal attracties dat momenteel in het stadscentrum kan worden geplaatst, kunnen de toegenomen kosten niet volledig worden doorberekend. Wel is een ontwikkeling ingezet. De kermis zoekt daarbij een middenweg tussen groei en bereikbaarheid. Zo is tijdens de afgelopen voorjaarskermis het ‘Rondje Helmond’ teruggehaald in de hoop meer aanbod en aanloop te creëren. Om de kermissen aantrekkelijk, veilig en financieel haalbaar te houden wordt een nieuwe, toekomstbestendige kermisvisie uitgewerkt. In afwachting van deze visie wordt in 2027 de raming van de lasten nog een jaar verhoogd met € 80.000 en de raming van de baten nog een jaar verlaagd met € 75.000.
Speelhuis – Stijging oproepkosten personeel
De stijging van de exploitatiekosten bij Het Speelhuis is het directe gevolg van de nieuwe CAO voor uitzendkrachten. Deze schrijft voor dat flexibele krachten volledig gelijkwaardig worden beloond en ingeschaald ten opzichte van vast personeel, wat heeft geleid tot de noodzakelijke herinschaling van diverse functies. Omdat bovendien 80% van de inzet buiten reguliere kantoortijden plaatsvindt, heeft het verplicht gelijktrekken van de onregelmatigheidstoeslagen een grote, onvermijdelijke impact op de inhuurkosten. Aanpassing van het budget is nodig om de huidige programmering en openstelling voor de stad te handhaven.
Voorgenomen investeringen 2027 | (bedragen x 1.000 / - is negatief) | |||
Hoofd | Investering | Bruto | Verwachte | Netto |
|---|---|---|---|---|
product | investering | bijdrage | investering | |
525 | Projecten cultuur | 525 | 0 | 525 |
525 | Projecten cultuur (evenemententerrein Berkendonk) | 3.000 | 0 | 3.000 |
Totaal Cultuur en recreatie | 3.525 | 0 | 3.525 | |
Projecten cultuur
De ontwikkeling van Berkendonk levert een positieve bijdrage aan de doorontwikkeling van de stad. Dit omdat Helmond groeit. Dit vraagt om voldoende werkgelegenheid en goede voorzieningen. Er is behoefte aan een plek waar natuur, recreatie en evenementen samengaan. Een onderdeel betreft de ontwikkeling van een cultureel buitenpodium/natuurtheater en een paviljoen met een recreatief, cultuur en maatschappelijke bestemming.
Specificatie per hoofdproduct
In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. (inclusief mutaties op de reserves)
(bedragen x € 1.000/ - is negatief) | ||||
Specificatie per hoofdproduct | 2027 | 2027 | 2027 | |
Lasten | Baten | Saldo | ||
|---|---|---|---|---|
502 | Stichting kunstkwartier | 2.138 | -2.138 | |
505 | Beeldende kunst en vormgeving | 36 | -36 | |
510 | Museum | 3.427 | 557 | -2.870 |
515 | Speelhuis | 4.745 | 1.666 | -3.079 |
520 | Bibliotheek Helmond-Peel | 3.213 | 947 | -2.266 |
522 | Amateur.kunstbeoefening | 306 | -306 | |
525 | Evenementen festiviteiten | 1.087 | 242 | -845 |
530 | Monumentenzorg en archeologie | 863 | 183 | -679 |
540 | Toeristische aangelegenheden | 720 | 952 | 231 |
542 | Overige culturele aangelegenheden | 3.587 | 693 | -2.895 |
572 | Recreatiegebieden | 360 | 6 | -354 |
Totaal | Cultuur en Recreatie | 20.482 | 5.246 | -15.237 |
