Wat willen we bereiken
De openbare ruimte draagt in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid, gezondheid en veiligheid. Met de inrichting, het beheer en het onderhoud zorgen we er daarom voor dat we zoveel mogelijk aansluiten bij doelen binnen de diverse beleidsterreinen, zoals gezondheid, sport & bewegen, veiligheid, mobiliteit, groen, klimaatadaptatie, etc. Uitgangspunt is dat we de bestaande onderhoudsniveaus zoveel mogelijk handhaven. Wat betreft het afval en grondstoffenbeheer zetten we in op afvalpreventie, meer hergebruik en verdere afvalscheiding.
Doelen
- De Kasteel-Traverse is aantrekkelijker, veiliger en toekomstbestendig (2027).
- De kosten voor afval- en grondstoffenbeheer zijn zo laag mogelijk door meer bewustzijn en een betere afvalscheiding en hergebruik (2028).
Wat gaan we daarvoor doen
Beoogde resultaten in 2027
- De werkzaamheden aan de Kasteel-Traverse en aan de brug Kasteel-Traverse zijn afgerond.
- Er is meer bewustzijn bij inwoners ten aanzien van afvalscheiding en afvalpreventie, doordat we actief inzetten op voorlichting, communicatie en praktische ondersteuning rondom afvalscheiding en het verminderen van afval.
Accenten in 2027 binnen de reguliere taakuitvoering
In 2027 leggen we binnen de reguliere werkzaamheden de volgende accenten:
- We voeren in de omgeving van hotspots van afvaldumpingen pilots uit om aanvullende maatregelen te testen voor het tegengaan. De ervaringen worden gebruikt om de aanpak van afvaldumpingen aan te scherpen. Door een nulmeting vooraf kunnen we bij de evaluatie kijken naar wat het effect is op bijplaatsingen, meldingen, beeldkwaliteit, kosten en tevredenheid van omwonenden. Het al dan niet structureel invoeren van de maatregelen is afhankelijk van de effecten en van de beschikbaarheid van structurele middelen.
- We voeren op een locatie die als onveilig wordt ervaren een experiment uit om te onderzoeken wat beïnvloeding van lichtintensiteit doet met de sociale veiligheidsbeleving van voetgangers en fietsers. Zij kunnen via het scannen van een QR-code de hoeveelheid licht op het fietspad toe laten nemen. Als het experiment goede ervaringen oplevert, moet worden gekeken op welke manier we dit breder zouden willen toepassen en of hier structureel middelen voor beschikbaar zijn.
- We geven uitvoering aan de vastgestelde beheer-, onderhouds- en investeringsprogramma’s conform de meerjarenplanning.
- Voor het in stand houden van de openbare ruimte passen we ‘beheren met meerwaarde’ toe.
- Bij vervangings- en renovatieopgaven passen we waar mogelijk duurzame en circulaire oplossingen toe, met aandacht voor klimaatadaptatie.
- We spelen in op de toenemende vervangingsopgave van civiele kunstwerken, verhardingen, groen en riolering. Dat doen we binnen de beschikbare financiële kaders en personele capaciteit.
- We maken de nie uwe app MeldMee beschikbaar en stimuleren het gebruik ervan, waardoor Helmonders eenvoudig meldingen over hun leefomgeving kunnen doorgeven. Hierdoor verbetert de kwaliteit en afhandeling van meldingen en bouwen we het gebruik van het externe kanaal ‘BuitenBeter’ verder af. Dit is gekoppeld aan ‘Dienstverlening zonder Poespas’ (zie § 4.4.3 Dienstverlening).
- Het monitoren van de realisatie van de besparing die wordt beoogd met het aanbesteden van de onkruidverwijdering op verharding.
Accenten in 2027 binnen samenwerkingen en bij verbonden partijen
Blink
In 2027 geeft Blink verder invulling aan de Business case die zij in 2024 opgesteld heeft. De nadruk komt daarbij meer te liggen op het voortbouwen op de basis. Blink ontwikkelt zich daarbij verder naar een centraal kenniscentrum op het gebied van afvalbeheer en het beheren van openbare ruimte. Verder gaat Blink in de loop van 2027 gebruik maken van haar nieuwbouwlocatie aan de Beemdweg.
Wat mag het kosten
Financiële ruimte begroting
(bedragen x € 1.000/ - is negatief) | |||||
Hoofd | Financiële ruimte begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
product | |||||
210 | Hogere opbrengsten Buitenreclame na aanbesteding | -100 | -100 | -100 | -100 |
580 | Opbrengsten houtkap | -75 | -75 | -75 | -75 |
Totaal Financiële ruimte begroting Beheer en Onderhoud | -175 | -175 | -175 | -175 | |
Hogere opbrengsten Buitenreclame na aanbesteding
De exploitatieopdracht voor de reclameborden langs de wegen in Helmond is opnieuw aanbesteed. De nieuwe aanbesteding heeft geleid tot hogere jaarlijkse inkomsten voor de gemeente.
Opbrengsten houtkap
Op basis van de gerealiseerde houtopbrengsten in de afgelopen twee jaar is de structurele opbrengst naar boven bijgesteld.
Beleidsintensivering
(bedragen x € 1.000/ - is negatief) | |||||
Hoofd | Beleidsintensivering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
product | |||||
210 | Onderhoudsbudget Wegen (onder voorbehoud van vaststellen beheerplan) | 792 | 792 | 792 | 792 |
210 | Onderhoudsvoorziening Wegen (onder voorbehoud van vaststellen beheerplan) | 510 | |||
270 | Onderhoud civiele kunstwerken (onder voorbehoud van vaststellen beheerplan) | 650 | 650 | 650 | 650 |
270 | Onderhoud en beheer Waterlopen | 50 | 50 | 50 | 50 |
580 | Onderhoud Stedelijk Groen | 300 | 300 | 300 | 300 |
730 | Aanpak afvaldumping | 100 | |||
730 | Dekking: reserve afvalstoffenheffing | -100 | |||
Totaal Beleidsintensivering Beheer en Onderhoud | 2.302 | 1.792 | 1.792 | 1.792 | |
Onderhoudsbudget en -voorziening wegen
In overeenstemming met de recent vastgestelde Assetsheet Wegen 2027-2031 wordt het budget bijgesteld. Gezien de prijsontwikkelingen van de afgelopen jaren en een piek in het groot onderhoud voor geluidsreducerend asfalt, zijn we genoodzaakt het onderhoudsbudget wegen op te hogen. Ook stellen we een voorziening groot onderhoud wegen in. Vanuit financieel oogpunt draagt een voorziening bij aan een stabieler begrotingsbeeld, doordat fluctuaties worden geëgaliseerd en daardoor incidentele claims bij de begroting, bestuursrapportages en resultaatbestemmingen worden beperkt. Hiermee wordt het groot onderhoud structureel financieel geborgd voor de toekomst.
Onderhoud civiele kunstwerken
In overeenstemming met de vastgestelde Assetsheet Civieltechnische Kunstwerken 2027-2031 wordt het budget bijgesteld. De landelijke tendens is dat het onderdeel bruggen binnen de asset Civieltechnische kunstwerken een steeds grotere onderhoudsbehoefte kent. Op basis van het in kaart brengen van de meerjarige onderhoudsbehoefte doormiddel van inspecties en een maatregeltoets wordt het benodigde budget naar boven bijgesteld.
Onderhoud en beheer Waterlopen
In overeenstemming met de vastgestelde Assetsheet Waterlopen wordt het budget bijgesteld. In de afgelopen jaren hebben diverse landelijke ontwikkelingen, aangescherpte duurzaamheidseisen, personeelsschaarste en stijgende kosten voor materialen en uitvoering, geleid tot hogere beheerlasten. Deze kostenstijgingen zijn in de afgelopen vijf jaar niet volledig gecompenseerd via de reguliere indexatie binnen de begroting.
Onderhoud Stedelijk Groen
In overeenstemming met de recent vastgestelde Assetsheet Stedelijk groen 2027-2031 wordt het budget bijgesteld. In de afgelopen jaren hebben diverse landelijke ontwikkelingen, zoals klimaatadaptatie, de energietransitie, netcongestie, aangescherpte duurzaamheidseisen, biodiversiteitsdoelstellingen, personeelsschaarste en stijgende kosten voor materialen en uitvoering, geleid tot hogere beheerlasten. Deze kostenstijgingen zijn in de afgelopen vijf jaar niet volledig gecompenseerd via de reguliere indexatie binnen de begroting. Hierdoor is de aanbesteding van het groenonderhoudsbestek begin 2026 hoger uitgevallen als gevolg van deze prijsstijgingen. Verder neemt de aanwezigheid van de Aziatische hoornaar binnen de gemeente Helmond sterk toe. De bestrijding van deze invasieve exoot brengt aanvullende structurele kosten met zich mee. Ook zijn de uitvoeringskosten van Senzer gestegen.
Aanpak afvaldumping
Op enkele hotspots, met name rondom ondergrondse afvalcontainers, is sprake van aanzienlijke overlast door afvaldumpingen en bijplaatsingen. Met wijkgerichte pilots wordt onderzocht welke aanvullende maatregelen effectief zijn en hoe bewoners hierbij kunnen worden betrokken. De pilots leveren inzicht op in effectieve maatregelen, de kosten daarvan en de toepasbaarheid in verschillende wijken.
Autonome ontwikkelingen
(bedragen x € 1.000/ - is negatief) | |||||
Hoofd | Autonome ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
product | |||||
210/580 | Areaalontwikkeling beheer en onderhoud openbare ruimte | 0 | 0 | 0 | 41 |
230 | Bijdrage VvE Parkeerkelder Herenlaan, De Veste | 43 | 43 | 43 | 43 |
210 | Openbare verlichting - energiekosten | 100 | 100 | 100 | 100 |
210/225 | Reinigen wegen o.a. BLINK | 189 | 189 | 189 | 189 |
Totaal Autonome ontwikkelingen Beheer en Onderhoud | 332 | 332 | 332 | 373 | |
Areaalontwikkeling beheer en onderhoud openbare ruimte
Jaarlijks stellen we de begroting bij voor areaalontwikkelingen die verband houden met de groei van de stad. Hierdoor kan de gemeente de toegenomen kosten in verband met bevolkingsgroei en groei van het aantal woningen opvangen. Tot en met 2029 is deze toename voorzien in het meerjarenperspectief. Voor de nieuwe jaarschijf 2030 voegen we de jaarlijkse toename van € 41.000 toe voor beheer en onderhoud openbare ruimte. Dit financieren we uit de verwachte extra opbrengst Onroerendezaakbelasting (OZB) in 2030 als gevolg van de toegenomen waarde van onroerend goed en uit de bijstelling van het gemeentefonds.
Bijdrage VvE Parkeerkelder Herenlaan, De Veste
Medio 2026 heeft de Vereniging van Eigenaren (VvE) Parkeerkelder Herenlaan, De Veste blok 9 ingestemd met de begroting voor 2027 met een totaalbedrag van € 151.000. Hiervan wordt een totaalbedrag (algemene kosten) van € 144.000 verdeeld naar rato van het aantal parkeerplaatsen. Op grond van 191 parkeerplaatsen van de totaal 225 parkeerplaatsen bedraagt onze structurele VvE-bijdrage € 122.000 vanaf 2027. Dit is een ophoging van € 43.000.
Openbare verlichting - energiekosten
Door de stijging van de aansluitkosten van Enexis en de toegenomen energiekosten is het huidige budget voor openbare verlichting niet langer toereikend.
Reinigen wegen o.a. BLINK
Reiniging wegen (o.a. BLINK inclusief vegen, gladheidbestrijding, onkruidbestrijding, zwerfdieren)
Voorgenomen investeringen 2027 | (bedragen x 1.000 / - is negatief) | |||
Hoofd | Investering | Bruto | Verwachte | Netto |
|---|---|---|---|---|
product | investering | bijdrage | investering | |
210 | Wegen regulier | 6.000 | 0 | 6.000 |
210 | Opwaarderen openbare verlichting | 850 | 0 | 850 |
210 | Deurneseweg | 2.600 | 0 | 2.600 |
230 | Parkeerautomaten Annabuurt (incl. Janssensplantsoen) en Suytkade (incl. Cacaofabriek) | 193 | 0 | 193 |
230 | Dekking parkeerautomaten parkeeropbrengsten | -193 | 0 | -193 |
260 | Vervanging verkeerregelinstallaties (VRI's) | 1.870 | 0 | 1.870 |
270 | Levensduurverlengde maatregel brug Kasteel Traverse | 4.600 | 0 | 4.600 |
270 | Civieltechnische kunstwerken | 250 | 0 | 250 |
580 | Openbaar groen | 500 | 0 | 500 |
580 | Vervanging bomen | 450 | 0 | 450 |
580 | Vergroenen van de stad | 875 | 0 | 875 |
730 | Vervanging containers | 60 | 0 | 60 |
730 | Dekking afvalstoffenheffing | -60 | 0 | -60 |
760 | Rioleringszorg (kostendekkend via rioolrecht) | 2.405 | 0 | 2.405 |
760 | Dekking rioolrecht | -2.405 | 0 | -2.405 |
Totaal Beheer en onderhoud | 17.995 | 0 | 17.995 | |
Wegen regulier
In 2027 worden voor wegen een aantal grote investeringsprojecten gerealiseerd. Structurele investeringen in wegbeheer zijn noodzakelijk om het wegen areaal op een voldoende onderhoudsniveau te houden. De projecten zijn onderdeel van het meerjaren-investeringsprogramma wegen.
Opwaarderen openbare verlichting
Conform het assetmanagementplan wordt de verouderde openbare verlichting vervangen voor nieuwe, duurzame en energiezuinige ledverlichting.
Renovatie Deurneseweg
De hoofdrijbaan van de Deurneseweg tussen Nieuwe Zuid Willemsvaart en de Westelijke kruispunttak N279/N270 moet worden gerenoveerd in 2027. Hiervoor wordt het bovenste deel van de wegconstructie vervangen. Gelet op de prijsontwikkelingen van de afgelopen periode, is het krediet in lijn gebracht met het huidige prijsniveau. Structurele investeringen in wegbeheer zijn noodzakelijk om het wegen areaal op een voldoende onderhoudsniveau te houden. Dit project is onderdeel van het meerjaren-investeringsprogramma wegen.
Parkeerautomaten Annabuurt (incl. Janssensplantsoen) en Suytkade (incl. Cacaofabriek)
Het parkeergebied wordt uitgebreid met de Annabuurt, inclusief het Janssensplantsoen, en Suytkade, inclusief de Cacaofabriek. Hiervoor is een eenmalige investering noodzakelijk voor de inrichting van het uitgebreide parkeergebied. Hierbij gaat het onder meer om de aanschaf en plaatsing van parkeerautomaten.
Vervanging verkeersregelinstallaties (VRI’s)
Conform het assetmanagement- en beheerplan verkeerslichten worden verkeerslichten vervangen na einde van de levensduur. Door een toename van het areaal, bundeling van vervangingen en transitie van VRI naar iVRI zijn de investeringen toegenomen.
Levensduurverlengde maatregel brug Kasteel Traverse
De bij de jaarrekening 2024 gevormde voorziening voor groot onderhoud aan de Kasteel-Traversebrug is in de Jaarrekening 2025 vrijgevallen. Uit nader onderzoek is gebleken dat de geplande werkzaamheden geen betrekking hebben op achterstallig onderhoud, maar kwalificeren als een levensduurverlengende investering. De uitvoering van de werkzaamheden staat gepland voor 2027. De periode tot het voorjaar van 2027 worden benut om deze complexe en technische operatie zorgvuldig en tot in detail voor te bereiden. Omdat de brug onder meer moet worden opgevijzeld, worden verschillende uitvoeringsmogelijkheden onderzocht op technische haalbaarheid, financiële consequenties en de gevolgen voor de verkeershinder. Hoewel het project vanwege de omvang en technische complexiteit nog enkele financiële onzekerheden kent, wordt het benodigde investeringskrediet voor het meest waarschijnlijke uitvoeringsscenario geraamd op € 4,6 miljoen.
Civieltechnische kunstwerken
Op basis van de periodieke inspecties uit eind 2024 zijn de reguliere vervangingen voor de korte termijn in beeld gebracht. Het gaat hierbij om kleinschalige vervangingen en het krediet wordt in 2027 volledig ingezet voor de vervanging van een houten damwand. Grote vervangingsprojecten, zoals de vervanging van sluizen, worden afzonderlijk aangevraagd.
Openbaar groen
Jaarlijks worden middelen beschikbaar gesteld voor het beheeronderdeel groen (beplanting, hagen, gazon, gras). Hiermee houden we het groen voor de lange termijn in stand. Daar waar mogelijk gebruiken we investeringen om aan te sluiten bij andere projecten en zo werk met werk te make
Vervanging bomen
Jaarlijks worden bomen vervangen om potentieel onveilige situaties te voorkomen die ontstaan door ouderdom, (storm) schade of andere redenen. Ook is het noodzakelijk bomen te vervangen vanwege stedelijke ontwikkelingen. Daarnaast is wortelopdruk op diverse plaatsen in de stad een probleem. Jaarlijks worden de meest urgente locaties aangepakt, waarbij wij streven naar een structurele oplossing. In de afgelopen decennia zijn om allerlei redenen bomen verdwenen in de beschermde structuren. Wij willen deze bomen herplanten om de structuren te herstellen.
Vergroenen van de stad
Bomen zorgen verkoeling in de stedelijke omgeving. Op basis van onze hittestresskaart weten we dat er in Helmond onvoldoende koelteplekken zijn. In 2024 is een begin gemaakt om op verschillende locaties in de stad meerdere bomen te planten om zo extra koelteplekken te creëren en hittestress tegen te gaan. In 2027 gaan wij verder met deze extra aanplant van bomen. Met deze investering gaat onze ambitie om Helmond groener te maken hand in hand met onze ambities om de stad klimaatadaptief te maken.
Vervanging containers + dekking afvalstoffenheffing:
Naast het plaatsen van nieuwe containers vanwege de invoering van gedifferentieerde tarieven (Diftar) in de hoogbouw, worden elk jaar afgeschreven of defecte ondergrondse containers vervangen. Met deze vervangingsinvestering zorgen we dat de kwaliteit van de containers op niveau blijft.
Rioleringszorg + dekking rioolrecht:
In 2023 is het nieuwe Water- en Rioolplan opgesteld. Dit beleid geldt tussen 2024 en 2028. De kosten voor de gemeentelijke watertaken worden geheel gedekt uit de inkomsten rioolheffing. Afvalwater, hemelwater en grondwater worden doelmatig verwerkt of afgevoerd. Doordat de staat van de huidige riolering goed is, kunnen we stevig inzetten op klimaatadaptieve maatregelen.
Specificatie per hoofdproduct
In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. (inclusief mutaties op de reserves)
(bedragen x € 1.000/ - is negatief) | ||||
Specificatie per hoofdproduct | 2027 | 2027 | 2027 | |
Lasten | Baten | Saldo | ||
|---|---|---|---|---|
210 | Wegen | 8.685 | 777 | -7.908 |
225 | Wegen - reiniging | 4.304 | 694 | -3.610 |
230 | Parkeervoorzieningen | 2.871 | 5.090 | 2.219 |
260 | Verkeer en vervoer uitvoering | 1.400 | 28 | -1.372 |
270 | Binnenhavens en waterwegen | 1.902 | 56 | -1.846 |
580 | Groenvoorzieningen & natuur excl.recrea. | 7.524 | 715 | -6.809 |
595 | Groenvoorzieningen & natuur , fonteinen | 110 | -110 | |
722 | Begraafplaatsen | 7 | -7 | |
730 | Huishoudelijke afvalstoffen | 11.551 | 15.796 | 4.245 |
750 | Ontsmettingen en ov.reinigingen | 389 | -389 | |
755 | Reinigingen graffiti | 122 | 147 | 25 |
760 | Rioleringen | 5.260 | 8.764 | 3.504 |
Totaal | Beheer en Onderhoud | 44.125 | 32.067 | -12.058 |
